بعضی بچه‌ها انگار همیشه یک باتری اضافه همراهشان دارند؛ از صبح که بیدار می‌شوند در حال دویدن، پریدن، بازی کردن و کشف کردن هستند و حتی وقتی بقیه خسته شده‌اند، هنوز دنبال یک فعالیت جدید می‌گردند. اگر فرزند شما هم از این دسته است، احتمالاً گاهی با خودتان فکر کرده‌اید که چه ورزشی می‌تواند این انرژی را به شکل خوبی هدایت کند.
اول از همه باید بدانیم پرانرژی بودن کودک لزوماً چیز بدی نیست. کودکان از نظر میزان فعالیت و نیاز به تحرک با هم متفاوت‌اند. مهم این است که فرصت مناسبی برای حرکت، بازی و فعالیت بدنی داشته باشند و ورزشی را پیدا کنند که برایشان جذاب باشد.
کودک پرانرژی چه ورزشی نیاز دارد؟
برای چنین کودکی معمولاً فعالیتی جذاب‌تر است که فقط به چند حرکت تکراری محدود نباشد و فرصت کافی برای دویدن، پریدن، تغییر جهت، بازی یا یادگیری مهارت‌های جدید داشته باشد. البته قرار نیست فقط به این دلیل که کودک انرژی زیادی دارد، او را در سخت‌ترین کلاس ورزشی ممکن ثبت‌نام کنیم. سن، علاقه، آمادگی جسمانی و شخصیت کودک همچنان مهم‌ترین معیارها هستند. گاهی یک کودک پرانرژی در یک ورزش گروهی بهتر خودش را پیدا می‌کند و گاهی از یک ورزش انفرادی مثل شنا یا ژیمناستیک بیشتر لذت می‌برد.
فوتبال؛ انتخابی جذاب برای بچه‌های پرتحرک
فوتبال برای بسیاری از کودکان پرانرژی جذاب است، چون بخش زیادی از تمرین با حرکت همراه است. دویدن، تغییر جهت، دنبال کردن توپ، پاس دادن و بازی با اعضای تیم باعث می‌شود کودک در طول تمرین فعالیت زیادی داشته باشد.
از طرف دیگر، فوتبال فقط تخلیه انرژی نیست. کودک باید به موقعیت بازیکنان دیگر توجه کند، قوانین بازی را یاد بگیرد و برای رسیدن به هدف تیم با دیگران همکاری کند. اگر کودک از بازی گروهی و رقابت دوستانه لذت می‌برد، فوتبال می‌تواند یکی از ورزش‌هایی باشد که ارزش امتحان کردن دارد.
ژیمناستیک؛ برای کودکی که مدام در حال حرکت است
کودکی که همیشه از جایی می‌پرد، روی زمین غلت می‌زند یا دوست دارد حرکات مختلف بدن را امتحان کند، ممکن است از ژیمناستیک لذت ببرد. ژیمناستیک روی مهارت‌های حرکتی، تعادل، انعطاف‌پذیری، هماهنگی بدن و کنترل حرکات تمرکز دارد. کودک به‌تدریج یاد می‌گیرد بدنش را بهتر بشناسد و حرکات را با کنترل بیشتری انجام دهد. البته در این ورزش کیفیت آموزش و ایمنی اهمیت زیادی دارد. حرکات باید متناسب با سن و سطح کودک آموزش داده شوند و کودک نباید بدون آمادگی وارد حرکات دشوار شود.
شنا؛ وقتی انرژی کودک با آب گره می‌خورد
شنا هم می‌تواند برای کودکان پرتحرک تجربه جذابی باشد. محیط استخر با بسیاری از ورزش‌های دیگر متفاوت است و کودک در آن باید هم‌زمان روی حرکت بدن و هماهنگی با آب تمرکز کند. شنا می‌تواند فعالیت بدنی قابل توجهی ایجاد کند و در عین حال مهارتی بسیار کاربردی به کودک یاد بدهد. البته کلاس شنا برای کودکان باید با توجه به سطح مهارت و شرایط سنی آنها برگزار شود و نظارت و ایمنی در آن اهمیت ویژه‌ای دارد.
ورزش‌های رزمی؛ انرژی همراه با نظم
ورزش‌هایی مثل کاراته، تکواندو و سایر رشته‌های رزمی برای بعضی از کودکان پرانرژی جذاب هستند، چون تمرین‌ها ساختار مشخصی دارند و کودک باید حرکات را با دقت و نظم انجام دهد.
این ورزش‌ها فقط درباره مبارزه نیستند. کودک در کلاس باید دستور مربی را دنبال کند، تکنیک‌ها را مرحله‌به‌مرحله یاد بگیرد و کنترل بیشتری روی حرکات خود داشته باشد.
برای کودکی که انرژی زیادی دارد اما در تمرکز کردن روی یک فعالیت مشکل دارد، یک کلاس منظم و مناسب سن می‌تواند تجربه متفاوتی ایجاد کند؛ البته انتخاب مربی و شیوه آموزش در اینجا بسیار مهم است.
والیبال و بسکتبال؛ برای کودکانی که بازی گروهی را دوست دارند
اگر کودک پرانرژی شما علاوه بر تحرک، از بودن کنار دوستانش هم لذت می‌برد، ورزش‌های گروهی مثل والیبال و بسکتبال می‌توانند گزینه‌های جالبی باشند. در این ورزش‌ها کودک دائماً درگیر بازی نیست، اما باید در زمان مناسب حرکت کند، مسیر توپ را دنبال کند و با اعضای تیم هماهنگ شود. همین موضوع باعث می‌شود علاوه بر فعالیت بدنی، مهارت‌های اجتماعی و همکاری هم در جریان بازی تمرین شوند. البته برای کودکان کم‌سن، بهتر است آموزش‌ها ساده و متناسب با توانایی آنها باشد و انتظار اجرای کامل قوانین و تکنیک‌های ورزش بزرگسالان را نداشته باشیم.
اسکیت و دوچرخه‌سواری؛ آزادی حرکت بیشتر
بعضی کودکان از ورزش‌هایی لذت می‌برند که احساس آزادی و حرکت بیشتری در آنها وجود دارد. اسکیت و دوچرخه‌سواری می‌توانند برای این گروه جذاب باشند. این فعالیت‌ها علاوه بر تحرک، روی تعادل و هماهنگی بدن هم کار می‌کنند. البته یادگیری آنها باید در محیط امن و با تجهیزات محافظتی مناسب انجام شود.
اگر کودک خیلی پرانرژی است، کلاس طولانی‌تر بهتر است؟
نه لزوماً. ممکن است فکر کنیم چون کودک انرژی زیادی دارد، باید ساعت‌های بیشتری در باشگاه بگذراند. اما خستگی زیاد می‌تواند نتیجه عکس داشته باشد و باعث شود کودک از ورزش زده شود.
مدت و تعداد جلسات باید با سن کودک، سطح آمادگی و برنامه روزانه او هماهنگ باشد. خواب کافی، زمان بازی آزاد و استراحت هم به اندازه ورزش اهمیت دارند.
هدف این نیست که تمام انرژی کودک را «خالی کنیم». بهتر است کمک کنیم کودک یاد بگیرد انرژی خود را در فعالیت‌های مختلف و به شکل سالم مدیریت کند.
اگر کودک در کلاس تمرکز نمی‌کند چه؟
گاهی والدین می‌گویند: «بچه من خیلی پرانرژی است و حتی در کلاس ورزشی هم تمرکز ندارد.» در این شرایط بهتر است فقط کودک را مقصر ندانیم.
شاید کلاس برای سن او مناسب نیست، شاید تمرین‌ها بیش از حد طولانی یا تکراری هستند یا شاید مربی از روش مناسبی برای درگیر کردن کودکان استفاده نمی‌کند.
کودکان به‌خصوص در سنین پایین، مدت زیادی نمی‌توانند مانند بزرگسالان روی یک فعالیت ثابت تمرکز کنند. تنوع در تمرین، بازی و استراحت‌های مناسب می‌تواند به بهتر شدن تجربه کلاس کمک کند.
چه ورزشی را فقط به خاطر تخلیه انرژی انتخاب نکنیم؟
گاهی والدین با خودشان می‌گویند «بچه من خیلی شیطون است، پس باید حتماً یک ورزش سخت انتخاب کند.» این نگاه می‌تواند باعث شود علاقه واقعی کودک نادیده گرفته شود.
ممکن است کودک پرانرژی شما عاشق شنا باشد یا از یک ورزش آرام‌تر لذت ببرد. قرار نیست میزان تحرک کودک تنها معیار انتخاب باشد.
بهتر است چند گزینه را امتحان کنید و ببینید کودک در کدام فعالیت هم تحرک دارد و هم احساس خوبی پیدا می‌کند.
از خود کودک هم بپرسید
بعد از یک جلسه آزمایشی، به جای اینکه فقط بپرسید «خسته شدی؟»، سؤال‌های دیگری هم بپرسید: «کدام قسمت کلاس را بیشتر دوست داشتی؟»، «دوست داری دوباره بروی؟» یا «کدام حرکت برایت جالب‌تر بود؟» واکنش کودک بعد از کلاس اطلاعات زیادی به شما می‌دهد. اگر خودش درباره جلسه صحبت می‌کند، دوست دارد حرکت‌های یادگرفته‌شده را دوباره انجام دهد یا منتظر جلسه بعد است، احتمالاً توانسته‌اید فعالیتی پیدا کنید که برایش جذاب است.
پرانرژی بودن را به یک فرصت تبدیل کنیم
کودک پرانرژی لزوماً به دنبال یک ورزش خاص نیست؛ او بیشتر به فرصتی برای حرکت، بازی، تجربه کردن و یادگیری نیاز دارد. فوتبال، ژیمناستیک، شنا، ورزش‌های رزمی، والیبال، بسکتبال، اسکیت و بسیاری از فعالیت‌های دیگر می‌توانند گزینه‌هایی برای امتحان کردن باشند.
مهم‌تر از انتخاب اسم یک ورزش، پیدا کردن کلاسی است که کودک در آن احساس امنیت و علاقه داشته باشد و مربی بتواند فعالیت‌ها را متناسب با سن و توانایی او پیش ببرد.
اگر در یزد به دنبال کلاس ورزشی برای کودک یا نوجوان هستید، می‌توانید گزینه‌های مختلف را در زدفان بررسی کنید و بر اساس سن، علاقه و شرایط فرزندتان کلاس مناسب‌تری پیدا کنید. شاید یک کودک پرانرژی امروز فقط به دنبال جایی برای دویدن باشد، اما با انتخاب درست، همین انرژی می‌تواند تبدیل به علاقه‌ای ماندگار به ورزش شود.