قبل از انتخاب ساز، اول ببینید از چه نوع موسیقی‌ای لذت می‌برید
به موسیقی‌هایی که در طول روز گوش می‌دهید فکر کنید. اگر بیشتر آهنگ‌های پاپ گوش می‌دهید و دوست دارید بتوانید همراه خواندن ساز بزنید، گیتار می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. اگر موسیقی کلاسیک، موسیقی فیلم یا آهنگسازی برایتان جذاب است، شاید پیانو بیشتر با سلیقه شما هماهنگ باشد. اگر عاشق موسیقی ایرانی هستید، سنتور، تار، سه‌تار یا سازهای کوبه‌ای ایرانی می‌توانند انتخاب‌های جذابی باشند.
حتی میتوانید یک کار ساده انجام دهید: اسم چند سازی را که دوست دارید روی کاغذ بنویسید و چند قطعه مختلف با آنها گوش کنید. بعد ببینید کدام صدا بیشتر شما را جذب می‌کند. شاید پاسخ همین‌جا مشخص شود.
پیانو؛ انتخابی خوب برای شروع و شناخت موسیقی
پیانو یکی از سازهایی است که بسیاری از افراد یادگیری موسیقی را با آن شروع می‌کنند. نت‌ها روی صفحه‌کلید نظم مشخصی دارند و همین موضوع باعث می‌شود هنرجو بتواند ارتباط بین نت‌ها، آکوردها و ملودی را نسبتاً راحت‌تر ببیند.
از طرف دیگر، پیانو فقط برای موسیقی کلاسیک نیست. با آن می‌توان پاپ، جَز، موسیقی فیلم و سبک‌های مختلف دیگر را نیز تجربه کرد. اگر به آهنگسازی علاقه دارید یا دوست دارید از همان ابتدا درک خوبی از ساختار موسیقی پیدا کنید، پیانو گزینه ارزشمندی است. البته یک نکته عملی را هم باید در نظر گرفت: پیانو نسبت به بسیاری از سازها فضای بیشتری می‌گیرد و برای تمرین به دسترسی منظم به ساز نیاز دارید.
گیتار؛ برای کسانی که دوست دارند زودتر آهنگ بزنند
گیتار یکی از محبوب‌ترین انتخاب‌ها برای شروع موسیقی است و دلیلش هم مشخص است. با چند آکورد ساده می‌توان همراه یک آهنگ ساز زد و همین پیشرفت اولیه برای بسیاری از هنرجوها انگیزه ایجاد می‌کند.
اگر همیشه دوست داشته‌اید هنگام خواندن، خودتان را با یک ساز همراه کنید، گیتار می‌تواند انتخاب خوبی باشد. حمل آن نسبتاً راحت است و میتوانید آن را با خودتان به سفر، جمع دوستان یا حتی کلاس ببرید.
البته روزهای اول ممکن است کمی سخت باشد. انگشت‌ها به سیم‌ها عادت ندارند و ممکن است در ابتدا کمی درد بگیرند. هماهنگ کردن دست‌ها هم زمان می‌برد. اما این مرحله معمولاً با تمرین منظم قابل پشت سر گذاشتن است.
ویولن؛ انتخابی زیبا اما نیازمند صبر
ویولن صدای بسیار خاصی دارد و اگر واقعاً عاشق آن باشید، سختی‌های شروع یادگیری می‌تواند قابل تحمل باشد. اما باید بدانید که ویولن از آن سازهایی نیست که معمولاً در چند جلسه بتوان صدای کاملاً تمیزی از آن گرفت.
روی پیانو جای نت‌ها مشخص است، اما در ویولن نوازنده باید جای درست نت را با انگشت‌گذاری و گوش خود پیدا کند. به همین دلیل، گوش دادن دقیق و تمرین مداوم در یادگیری آن اهمیت زیادی دارد.
اگر صبر دارید و صدای ویولن واقعاً برایتان جذاب است، سختی شروع نباید باعث شود آن را کنار بگذارید.
سنتور، تار و سه‌تار؛ اگر موسیقی ایرانی را دوست دارید
گاهی در انتخاب ساز، آن‌قدر درباره پیانو و گیتار صحبت می‌شود که سازهای ایرانی فراموش می‌شوند. در حالی که اگر به موسیقی ایرانی علاقه دارید، انتخاب یک ساز ایرانی می‌تواند مسیر بسیار لذت‌بخشی برای شما باشد.
سنتور صدایی روشن و متفاوت دارد و برای کسانی که به موسیقی دستگاهی ایران علاقه دارند می‌تواند گزینه مناسبی باشد. تار و سه‌تار نیز هرکدام شخصیت صوتی و شیوه نوازندگی خاص خودشان را دارند.
اگر با شنیدن موسیقی سنتی ایران بیشتر از موسیقی پاپ یا کلاسیک ارتباط می‌گیرید، بهتر است این علاقه را جدی بگیرید و صرفاً به دلیل رایج‌تر بودن بعضی سازها سراغ گزینه دیگری نروید.
دف و تنبک؛ اگر با ریتم ارتباط بیشتری دارید
شاید شما اصلاً دنبال نواختن ملودی نباشید و چیزی که بیشتر جذبتان می‌کند، ریتم باشد. اگر هنگام شنیدن موسیقی ناخودآگاه با دست یا پا ضرب می‌گیرید، سازهای کوبه‌ای می‌توانند گزینه جالبی برایتان باشند.
دف و تنبک علاوه بر اینکه بخشی مهم از موسیقی ایرانی هستند، به شما کمک می‌کنند ریتم را از نزدیک تجربه کنید. برای کودکان نیز سازهای کوبه‌ای ساده می‌توانند در فعالیت‌های موسیقایی بسیار جذاب باشند.
سازهای بادی چطور؟
فلوت، کلارینت، ساکسوفون و دیگر سازهای بادی نیز می‌توانند نقطه شروع یادگیری موسیقی باشند. در این سازها کنترل تنفس اهمیت زیادی دارد و هنرجو باید به مرور هماهنگی بین تنفس، انگشت‌گذاری و تولید صدا را یاد بگیرد. اگر صدای سازهای بادی را دوست دارید، این گروه را هم در فهرست انتخاب‌های خود قرار دهید. گاهی تنها چیزی که برای انتخاب یک ساز لازم دارید این است که ببینید صدای کدام ساز بیشتر شما را به خودش جذب می‌کند.
برای کودک چه سازی مناسب‌تر است؟
برای کودکان موضوع کمی متفاوت است. در این سن بهتر است علاقه خود کودک تا حد امکان در انتخاب ساز نقش داشته باشد. اگر کودک عاشق پیانو است، اینکه فقط به دلیل توصیه اطرافیان او را به سمت ویولن ببریم، لزوماً تصمیم خوبی نیست.
در سال‌های اول، هدف فقط یادگیری تکنیک نوازندگی نیست. کودک باید با موسیقی ارتباط بگیرد و از تمرین کردن لذت ببرد. به همین دلیل ساز باید متناسب با سن، توانایی جسمی، علاقه و میزان تمرکز کودک انتخاب شود.
گاهی حتی بهتر است کودک قبل از انتخاب نهایی، چند ساز را امتحان کند. ممکن است وقتی برای اولین بار یک بلز، کیبورد، گیتار یا ساز کوبه‌ای ساده را در دست می‌گیرد، علاقه واقعی خودش را نشان دهد.
آیا ساز آسان برای شروع وجود دارد؟
این سؤال زیاد پرسیده می‌شود، اما بهتر است به جای «آسان‌ترین ساز»، درباره «مناسب‌ترین ساز» صحبت کنیم. هر ساز چالش‌های خودش را دارد.ممکن است گرفتن چند آکورد ساده روی گیتار نسبتاً سریع اتفاق بیفتد، اما تمیز نواختن و تعویض سریع آکوردها نیاز به تمرین دارد. ممکن است نت‌های پیانو از نظر بصری واضح باشند، اما هماهنگی دو دست و اجرای قطعات دشوار زمان می‌برد. ویولن ممکن است در ابتدا صدای مطلوبی نداشته باشد، اما با تمرین پیشرفت زیادی در نوازندگی آن ایجاد می‌شود.
بنابراین اگر یک ساز در هفته‌های اول کمی سخت به نظر رسید، سریع نتیجه نگیرید که «من برای این ساز مناسب نیستم».
قبل از خرید ساز، یک جلسه امتحانی داشته باشید
یکی از بهترین کارها قبل از انتخاب نهایی این است که ساز را امتحان کنید. اگر امکانش وجود دارد، یک جلسه آزمایشی با مربی داشته باشید و ببینید ساز در دست شما چه حسی دارد.
حتی ممکن است چیزی که در ویدئو بسیار جذاب به نظر می‌رسید، هنگام نواختن آن حس خوبی به شما ندهد. برعکس، شاید سازی را امتحان کنید که قبلاً چندان به آن فکر نکرده بودید و ناگهان متوجه شوید همان چیزی است که دنبالش می‌گشتید.
انتخاب ساز را فقط به مد و نظر دیگران نسپارید
اگر دوست شما گیتار می‌زند، دلیلی ندارد شما هم گیتار انتخاب کنید. اگر همه اطرافیانتان می‌گویند پیانو ساز مناسبی است، باز هم تصمیم نهایی باید با خودتان باشد.
موسیقی قرار است مدت زیادی همراه شما باشد. بنابراین بهتر است سازی را انتخاب کنید که واقعاً دوست دارید صدایش را بشنوید و از تمرین کردنش خسته نشوید.
پس در نهایت کدام ساز را انتخاب کنیم؟
اگر هنوز مردد هستید، این چهار سؤال را از خودتان بپرسید:
کدام ساز را بیشتر دوست دارم بشنوم؟
چه سبک موسیقی‌ای بیشتر گوش می‌دهم؟
در هفته چقدر برای تمرین وقت دارم؟
آیا واقعاً از یادگیری این ساز هیجان‌زده می‌شوم؟
اگر جواب این سؤال‌ها شما را به یک ساز مشخص رساند، احتمالاً انتخاب خوبی کرده‌اید.
در نهایت، بهترین ساز برای شروع همان سازی نیست که دیگران می‌گویند «آسان‌تر» است. بهترین ساز برای شما سازی است که باعث شود بخواهید دوباره بنشینید و تمرین کنید. علاقه، استمرار و داشتن یک مربی خوب معمولاً اهمیت بیشتری از این دارد که انتخاب شما پیانو باشد یا گیتار، ویولن باشد یا سنتور.
اگر مدت‌هاست دوست دارید موسیقی یاد بگیرید، شاید وقتش رسیده به جای فکر کردن زیاد، چند ساز را امتحان کنید و ببینید کدام‌یک بیشتر با شما جور درمی‌آید. در زدفان میتوانید کلاس‌های موسیقی و آموزش سازهای مختلف را پیدا کنید و مسیر یادگیری مورد علاقه خودتان را شروع کنید
برای مشاوره با آموزشگاه‌های زیر نیز میتوانید تماس بگیرد.