مراسم «کمچهزنی» یکی از آیینهای سنتی و خاص عزاداری در روز عاشورا است که در برخی مناطق استان یزد برگزار میشود و ریشه در نذورات و پذیرایی از عزاداران امام حسین(ع) دارد. در این مراسم، غذاهای نذری (معمولاً آش، حلیم یا غذاهای محلی) در دیگهای بزرگ و سنتی در حسینیهها یا تکایا پخته میشود. پس از آماده شدن غذا، از وسیلهای به نام «کمچه» (نوعی ملاقه بزرگ چوبی یا فلزی) برای همزدن و توزیع نذری استفاده میشود. همین عمل همزدن و تقسیم غذا به شکل جمعی، به «کمچهزنی» معروف شده است. ویژگی مهم این آیین، مشارکت جمعی مردم است. در روز عاشورا، عزاداران و خادمان هیئتها در کنار یکدیگر در پخت و توزیع نذری همکاری میکنند و این کار را نوعی خدمت به امام حسین(ع) و عزاداران او میدانند.
کمچهزنی فقط یک کار آشپزی ساده نیست، بلکه بخشی از فرهنگ نذری و همبستگی اجتماعی در عزاداریهای یزد محسوب میشود. در این آیین، همکاری، ایثار، و خدمترسانی به عزاداران اهمیت ویژهای دارد و فضای معنوی خاصی بر مراسم حاکم است. این سنت در کنار آیینهایی مانند نخلگردانی، سینهزنی سنتی و مراسم «شاهحسن شاهحسین»، بخشی از میراث زنده عزاداری عاشورا در یزد به شمار میآید.