در قلب روستای تاریخی عقدا، بنایی آجری و باصلابت خودنمایی می‌کند که یادآور شکوه بازرگانی در قرون گذشته است؛ کاروانسرای حاج ابوالقاسم دشتی. این بنا که به سبک معماری اصیل کاروانسراهای شاه‌عباسی ساخته شده، با تقارن مثال‌زدنی و طرحی موزون در مرکز آبادی قرار گرفته است. اگرچه الگوی معماری آن به دوران صفوی شباهت دارد، اما کتیبه‌ای سنگی به خط نستعلیق بر سردرِ ورودی، تاریخ ۱۲۶۹ هجری قمری را نشان می‌دهد که گویای نوسازی یا اتمام بنا در عصر قاجار است. نام سازنده آن، حاج ابوالقاسم دشتی، از تجار بلندآوازه و نیکوکار یزدی، نه تنها بر تارک این بنا، بلکه در کتابچه موقوفات تاریخی یزد نیز به نیکی ثبت شده است.

ساختار این کاروانسرا شامل حیاط مرکزی، حجره‌های متعدد برای استراحت مسافران و اصطبل‌های وسیع برای چهارپایان است که همگی با آجرکاری‌های ظریف مزین شده‌اند. قرارگیری این بنا در موقعیت استراتژیک عقدا، آن را به ایستگاهی حیاتی برای کاروان‌هایی تبدیل کرده بود که میان یزد و اصفهان در حرکت بودند. امروزه این کاروانسرا پس از مرمت، تغییر کاربری یافته و به عنوان یک اقامتگاه بوم‌گردی و هتل سنتی، جانی دوباره گرفته است؛ جایی که گردشگران می‌توانند شبی را در اتاق‌های تاریخی سپری کرده و طعم زندگی در کاروانسراهای کهن را زیر آسمان ستاره‌باران کویر تجربه کنند.

آدرس:

استان یزد، شهرستان اردکان، بخش عقدا، مرکز بافت تاریخی روستای عقدا