در سفر به این استان کهن، یکی از مقاصد اصلی، شهرستان اردکان است؛ شهری که با بافت تاریخی منحصربهفرد خود، شما را به اعماق فرهنگ ایرانی میبرد. یکی از ارزشمندترین بناهای این شهر، حمام حاج محمد سعیدا (معروف به حمام بازار) است که در مرکز محله «چرخاب» واقع شده است.
حمام حاج محمد سعیدا از نظر جایگاه تاریخی، همردیف «مسجد سعیدا» شناخته میشود و اگرچه تاریخ دقیق ساخت آن در ابهام است، اما بسیاری آن را متعلق به دوره قاجار میدانند (با ریشههایی که به دوران صفوی نسبت داده میشود). در بافتهای تاریخی، حمامها پس از مسجد و مدرسه، مهمترین فضاهای شهری محسوب میشدند.
در طراحی این بنا، عوامل هوشمندانهای نظیر تنظیم دمای محیط، مسیرهای دسترسی و پیوند با بافت شهری به دقت لحاظ شده است. استفاده از آجر به عنوان پرمصرفترین مصالح در ساخت جرزهای باربر، ستونها، اتاقها و پیسازی بنا، استواری و زیبایی خاصی به آن بخشیده است. فرم پلان، اجزای سازهای و سیستم نورگیری این حمام، آن را به یکی از زیباترین نمونههای حمامهای سنتی یزد تبدیل کرده است.
شاخصترین عنصر بصری این بنا، کاشی نفیسی است که بر سردر ورودی نصب شده است. این کاشی لاجوردیرنگ که در فرهنگ و هنر ایرانی جایگاه ویژهای دارد، با نقوش دو بلبل، دو طاووس و چهار سرو مزین شده است. این نقوش نمادین، پیامآور زیبایی و جاودانگی هستند و تضاد رنگی خیرهکنندهای را با دیوارهای خشت و گلیِ اردکان ایجاد کردهاند.
پیشنهاد برای بازدید :
بازدید از حمام حاج محمد سعیدا میتواند نقطه آغاز یک پیادهروی تاریخی و لذتبخش باشدبعد از آن میتوانید از مکانهای زیر بازدید بفرمایید:
- آشخانه شمسی: در نزدیکی حمام، میتوانید از آشخانه شمسی و فضای تاریخی طبخ آش دیدن کنید.
- حسینیه بنیهاشمی و دربند حاج ملامحمدتقی: از آشخانه که بگذرید، به حسینیه بنیهاشمی میرسید که دسترسی به دربند جالبِ «حاج ملا تقی» را فراهم میکند.
- محله علیبیک: پیچدرپیچهای محله علیبیک، از دیدنیترین نقاط برای دوستداران عکاسی از معماری کویری است.
- سایر دیدنیها: در ادامه مسیر، پیشنهاد میکنیم از بازار چارسوق و مسجد زیرده نیز دیدن کنید تا کلکسیون خاطرات اردکانگردیتان کامل شود.
آدرس:
استان یزد، شهر اردکان، بافت قدیمی، محله چرخاب، خیابان مسجد جامع (در نزدیکی مسجد جامع و بازار نو).