مسجد جامع اردکان

مسجد جامع اردکان

مسجد جامع اردکان، نگینی درخشان در بافت تاریخی و قدیمی شهر اردکان است که ردپای هنر معماری دوران تیموری و صفوی را بر پیشانی خود دارد. این بنای مذهبی-تاریخی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده. این مسجد با سازه‌ای خشت و گلی، الگویی از «سبک معماری آذری» در یزد است. بنا دارای یک صحن و یک ایوان رفیع است که فضای تابستان‌نشین آن را در کنار گنبدخانه و رواق‌های شرقی و غربی شکل می‌دهد.

  • گنبدخانه: یکی از ویژگی‌های شاخص بنا، گنبدی با وسعت ۶۴ متر مربع است که در طول ۵۰۰ سال گذشته، ۵ بار مرمت شده تا همچنان استوار بماند.

  • شبستان: در بخش شرقی، شبستانی با دو ردیف ستون چهارضلعی (مجموعاً ۶ ستون) خودنمایی می‌کند که بارِ استواری بنا را بر دوش می‌کشند.
  • تزئینات و جزئیات: اگرچه مسجد فاقد کاشی‌کاری‌های پیچیده است، اما محراب آن با قطعات کاشی اوایل دوره صفویه و سنگ مرمر، شکوهی معنوی یافته است.

یکی از ارزشمندترین بخش‌های این مسجد، درِ ورودی اصلی آن است. این در که با هنرمندیِ تمام از صدها قطعه چوب پنج‌ضلعی ساخته شده، نمونه‌ای کم‌نظیر از هنر نجاری سنتی است. در گذشته ۸ قطعه فلز مربعی روی آن قرار داشته که امروز ۴ قطعه آن باقی مانده است. نکته شگفت‌انگیز، کوبه‌های این در است که به شکل «دو سر اژدها» طراحی شده‌اند؛ عنصری که در معماری مساجد، نمادی کم‌نظیر و تامل‌برانگیز است.

این مسجد در مجاورت بازار و حمام تاریخی اردکان واقع شده که نشان‌دهنده اهمیت آن در پیوند با زندگی اجتماعی مردم بوده است. در حیاط مسجد، چاهی قدیمی به نام «چاه صاحب‌الزمان» وجود دارد که روزگاری منبع تامین آب نمازگزاران بوده است. همچنین باید از زیلوهای تاریخی این مسجد یاد کرد؛ قدیمی‌ترین زیلوی این بنا متعلق به سال ۱۰۱۶ هجری قمری است که امروزه در موزه مردم‌شناسی اردکان نگهداری می‌شود.

 

آدرس:

یزد، شهرستان اردکان، بافت قدیمی شهر، جنب بازار سنتی

با توجه به قرارگیری در بافت تاریخی، پیشنهاد می‌شود در کنار بازدید از مسجد، از بازار و حمام مجاور نیز دیدن کنید.

ثبت نظر