خیابان مسجد جامع یزد، یکی از خیابانهای تاریخی و پر اهمیت این شهر، در قلب بافت قدیمی یزد قرار دارد. این خیابان نه تنها به خاطر معماری زیبا و تاریخیاش بلکه به خاطر داستانهای اجتماعی و فرهنگی که در دل خود دارد، شناخته شده است. در این مقاله به بررسی ویژگیها و تحولات این خیابان در سال 1977 میلادی خواهیم پرداخت.
عکسی که توسط میشل زیگلر، عکاس آلمانی، در سال 1977 میلادی گرفته شده، نمایی از ورودی کوچه تل خاکستر را نشان میدهد. این عکس به خوبی وضعیت اجتماعی و اقتصادی آن زمان را به تصویر میکشد. مغازهها و منازلی که در حال تخریب بودند، نشانهای از تغییرات سریع در بافت شهری یزد و تأثیرات مدرنیته بر زندگی سنتی مردم بود.
- یکی از جاذبههای مهم خیابان مسجد جامع، بقعه سید رکن الدین است. این بقعه که به عنوان یک مرکز مذهبی و فرهنگی شناخته میشود، در میان مردم یزد از احترام ویژهای برخوردار است. تاریخچه این بنا به دوران صفویه باز میگردد و نماد هویت مذهبی و فرهنگی مردم یزد است.
- در خیابان مسجد جامع، آب انباری متعلق به یهودیان نیز وجود دارد. این آب انبار نه تنها به عنوان منبع تأمین آب برای ساکنان محله بلکه به عنوان نمادی از همزیستی مسالمتآمیز اقلیتهای مذهبی در یزد شناخته میشود. این مکان به یادگارهایی از تاریخ و فرهنگ غنی یزد تبدیل شده است.
- کتابفروشی آقای عباس آرایی یکی دیگر از نقاط عطف خیابان مسجد جامع است. این کتابفروشی نه تنها مکانی برای خرید کتاب بلکه محلی برای تبادل نظر و گفتگوهای فرهنگی بین اهالی یزد بوده است. آقای آرایی با ارائه کتابهای مختلف، نقش مهمی در ترویج فرهنگ مطالعه و دانش در جامعه ایفا کرده است.
- یکی از چهرههای معروف خیابان مسجد جامع، آقای محمود روحانیان، معروف به "محمود نفتی" بود. او عامل فروش شماره 9 نفت در این خیابان بود و با توزیع نفت در میان مردم، نقش مهمی در تأمین سوخت مورد نیاز ساکنان ایفا میکرد. همچنین اسب و گاریهایی که برای توزیع نفت استفاده میشدند، یادآور زندگی روزمره مردم در آن زمان بودند.