هر محرم، داستان از نخل چوبی عظیمی شروع میشود که پارچههای سیاه و سبز آن را میپوشانند و نماد تابوتی است که حامل سوگواریها و اندوه یک ملت است. دهه اول محرم، این نخل قدرتمند را جمعی از عزاداران مرد دلیر و عاشق، با عشق فراوان و با دستانی پر توان حمل میکنند. آنقدر سنگین است که هرگز یک نفر از عهدهاش برنمیآید، بلکه همگی باید با نَفَس واحد و قلبی پر از عشق آن را بلند کنند.
این رسم کهن، به روایتی ریشه در پیش از اسلام و زمان ساسانیان دارد و میگویند که سوگواری برای سیاوش، قهرمان اسطورهای ایرانی، سرچشمه این آیین بوده است. در طول این روزهای سوگواری، مردم با قربانی کردن گوسفند، دود کردن اسفند، سینهزنی و نوحهخوانی، غم و اندوه خود را به نمایش میگذارند و یاد شهیدان کربلا را گرامی میدارند.این مراسم تنها یک نمایش نیست؛ هر قسمت از آن با قانون و احترام اجرا میشود.
قدیمیترین نخل ایران، «نخل امیرچخماق» نام دارد که در میدان امیرچخماق شهر یزد واقع شده است. قدمت این نخل به دوران صفوی و حدود ۴۵۰ سال پیش بازمیگردد. نخل امیرچخماق یک سازه چوبی عظیم است که نمادی از درخت سرو و آزادگی به شمار میآید. این نخل هر سال در مراسم عزاداری محرم، به ویژه در روز عاشورا، توسط حدود ۱۵۰ نفر حمل و در اطراف میدان گردانده میشود. در بقیه روزهای سال، این نخل در همان میدان و حسینیه امیرچخماق نگهداری میشود