میرزا محمد جیحون یزدی

 زندگی میرزا محمد جیحون یزدی، شاعری بزرگ و مشهور از یزد در دوره قاجار، در سال ۱۲۱۶ خورشیدی در محله گازرگاه یزد چشم به جهان گشود؛ نسبش به شاه شجاع، از امرای آل مظفر، می‌رسید، حکومتی که در دل کویر ایران روزگاری می‌درخشید.

جیحون در نوجوانی صرف و نحو عربی و هنر عروض را آموخت و در کنار آن، به حرفه حکاکی مشغول بود، مهارتی که مانند نویسنده‌ای خردمند، کلمات را بر سنگ‌ها حک می‌کرد. دوران جوانی‌اش به سفرهای دور و دراز گذشت، از بنادر جنوب ایران تا هند، و سپس به عراق مهاجرت کرد و حتی سه سال را در اسارت ترکمن‌ها سپری کرد، اما هیچ‌گاه از شعر و اندیشه باز نماند.

در شیراز، نزد فرهاد میرزا معتمدالدوله مورد توجه قرار گرفت و به کمک او به تهران رفت تا در محضر ناصرالدین شاه حضور یابد. در اصفهان، ظل‌السلطان را ستود و لقب تاج‌الشعرا را از او گرفت. برادرش سیحون یزدی، پزشک نام‌آوری بود که به تاج‌الأطباء شهرت داشت و این دو برادر در عرصه‌های هنر و علم شهره زمان خویش شدند.

آثار جیحون، از جمله دیوان اشعارش، که شامل ستایش بزرگان زمان است، بارها در هند و تهران چاپ و در مکتب‌خانه‌ها به عنوان مرجع درسی مورد استفاده قرار گرفت. منظومه نمکدان او، روایتگر حکایات شیرینی است که به سبک گلستان سعدی نگاشته شده است. میرزا محمد جیحون، تاج‌الشعرا، در سال ۱۲۶۱ خورشیدی در کرمان درگذشت و در خاک پاک خواجه خضر به آرامش ابدی رسید.

 

ثبت نظر