ستی فاطمه خاتون (همسر امیرچقماق)

در قرن نهم هجری قمری دختری زاده شد به نام فاطمه خاتون که نام پدرش امیر شمس‌الدین محمد بود. بعدها پیشوند ستی به نام وی افزوده و این‌چنین به ستی فاطمه خاتون مشهور شد.  ستی فاطمه خاتون نسبت خواهری با گوهرشادآغا، همسر شاهرخ میرزای تیموری، نیز داشته است. بانو فاطمه خاتون چون به سن ازدواج رسید، به همسری امیر جلال‌الدین چخماق شامی درآمد. (میدان امیرچقماق یزد به ایشان اشاره دارد)

امیر جلال‌الدین چون حاکم یزد شد و مدام در حال جنگ با مخالفان بود، به همسرش ستی فاطمه خاتون اعتماد کرد و در زمان جنگ، اداره حکومت را به وی می‌سپرد. بانو نیز بینش سیاسی خود را در مسیر آبادانی و آرامش شهر یزد به کار می‌برد. از طرفی خود امیر جلال‌الدین چخماق نیز همسر را در این راه همراهی و از وی حمایت لازم را می‌کرد. از جمله کارهای ستی فاطمه خاتون احداث مسجد جامع امیر چخماق معروف به مسجد جامع نو است که هم‌اکنون از جاذبه‌های گردشگری یزد شناخته می‌شود. از دیگر امور ماندگار از ستی‌فاطمه خاتون، ساخت خانقاه، زورخانه، آب‌انبار، حمام و میدان تکیه نیز هست.

بانو علاوه بر بینش سیاسی و تأثیرگذارش در شهر یزد به امور اقتصادی نیز اهمیت ویژه‌ای می‌داد. در این خصوص وی فعالیت‌های بسیاری کرده که می‌توان به احداث حجره‌ها و بازارها با حمایت وی اشاره کرد.

در دوران ستی فاطمه خاتون، بازار بزرگ یزد با ۹۰ حجره ساخته شد که نقش مهمی در اقتصاد شهر داشت. او به مسائل مذهبی هم اهمیت زیادی میداد و دستور داد تا کتیبه‌ای با سوره سجده بر مسجد امیرچخماق نوشته شود. همچنین مسجد جامع یزد را با سنگ مرمر فرش کرد و دو ستون مرمرین کنار صفه ساخت و منبر چوبی را با منبر کاشی‌کاری شده تعویض کرد که مواد آن از کربلا آورده شده بود.

گرچه بانو ستی فاطمه خاتون برای خود بقعه‌ای ساخت که در آن دفن شد، این بقعه روبه‌روی مسجد امیرچقماق در میدان امیرچقماق قرار دارد. بقعه او دارای آب‌انبار و ۵ بادگیر است که هنوز به نام او شناخته می‌شود. گنبد بقعه به شکل خیاری (گنبد خیاری در معماری تیموری معروف است) و به رنگ گلی و آجری است که نمایانگر ذوق هنری بانو و هنر تیموریان است.

 

در کل، زندگانی و کارهای ستی فاطمه خاتون نه تنها توسعه اقتصادی و مذهبی یزد را پیش برد بلکه نام او همچنان در شهر درخشان باقی مانده است. 

ثبت نظر