زیارتگاه پیر نارسون که در میان زرتشتیان به «نارسونه» شهرت دارد، یکی از پنج زیارتگاه مهم و مقدس پیروان این آیین در استان یزد است که در دل درهای کوهستانی در مسیر جاده قدیم یزد به مشهد و در میان کوههای خرانق قرار گرفته است. این مکان مقدس نه تنها یک بنای مذهبی، بلکه بخشی از تاریخ اسطورهای ایران به شمار میرود؛ چرا که بر اساس باورهای کهن، این محل پناهگاه «زربانو» (یا در برخی روایات نیکیبانو)، یکی از شاهدختهای ساسانی و فرزندان یزدگرد سوم بوده است که در جریان تعقیب دشمنان به این دره پناه آورده و در میان کوهها از نظرها غایب شده است. به همین دلیل، پیر نارسون نزد زرتشتیان نمادی از وفاداری به ایمان و حیا تلقی میشود و هر ساله از روز «سپندارمد» تا «آذر» از ماه تیر (مصادف با دوم تا ششم تیرماه)، پذیرای هزاران زرتشتی از سراسر جهان است که برای برپایی آیینهای نیایش، سرودن اوستا و پختن نانهای نذری در این مکان گرد هم میآیند.
ساختار معماری این زیارتگاه که ریشههای بنای فعلی آن به عصر مظفرالدین شاه قاجار بازمیگردد، در پیوند کامل با طبیعت پیرامون خود است. ساختمان اصلی بر کنار حوضی مصفا بنا شده و در مجاورت آن، تالارها و صفههای بزرگی برای استقرار زائران دیده میشود که با سایهی درختان پرطراوت و کهنسال، فضایی معنوی و آرامبخش را ایجاد کردهاند. علاوه بر ساختمان اصلی، اتاقکهای متعددی موسوم به «خیله» توسط خیراندیشان زرتشتی در اطراف زیارتگاه ساخته شده است تا در ایام مراسم، محلی برای اسکان خانوادهها باشد. نکتهی جالب در معماری این محل، سادگی و بیپیرایگی آن است که نشاندهنده احترام به طبیعت و حفظ قداست کوهستان است. وجود چشمهی آب در دل کوه و درختان سرسبز در این منطقه نیمهبیابانی، نارسون را به یک واحهی فرهنگی و مذهبی تبدیل کرده است که علاوه بر جنبههای اعتقادی، برای علاقهمندان به طبیعتگردی تاریخی نیز جذابیتی منحصربهفرد دارد.
این زیارتگاه در فاصله تقریبی ۳۰ کیلومتری شرق اردکان قرار دارد و دسترسی به آن از طریق جادهای کوهستانی و زیبا امکانپذیر است. زائران و بازدیدکنندگان در این محل با یکی از اصیلترین آیینهای همزیستی میان انسان، مذهب و طبیعت آشنا میشوند. آیینهای برگزار شده در پیر نارسون، از جمله سفرههای آیینی و دعا برای سلامتی و صلح جهانی، میراثی زنده است که ریشه در تاریخ چندهزارساله ایران دارد و بازدید از آن، پنجرهای رو به شکوه تمدن ساسانی و باورهای عمیق مردم این مرز و بوم میگشاید.
آدرس :
استان یزد، شهرستان اردکان، جاده قدیم یزد به مشهد، دره جنوب شرقی کوههای میان یزد و خرانق (۳۰ کیلومتری شرق اردکان).