کودکی را تصور کنید که قرار نیست برای یاد گرفتن یک کلمه انگلیسی آن را چند بار تکرار کند و بعد سراغ کلمه بعدی برود. به جای آن، یک بلز رنگی جلوی اوست، مربی ریتم میگیرد و هر بار که کودک ساز را مینوازد، یک کلمه انگلیسی را میگوید.
مثلاً با هر ضربه:
Red – Red – Red
یا مربی میگوید:
Touch the blue bell!
و کودک باید بلز آبی را پیدا کند و بنوازد. اینجا زبان انگلیسی دیگر یک درس جدا از بازی نیست. کودک همزمان میشنود، حرکت میکند، واکنش نشان میدهد، ریتم میگیرد و کلمه را به کار میبرد. همین ترکیب است که آموزش زبان با موسیقی را برای کودکان جذاب میکند.
چرا موسیقی برای آموزش زبان کودکان جذاب است؟
کودکان با تجربه و تکرار یاد میگیرند. موسیقی هم ذاتاً با تکرار، ریتم و الگو ساخته شده است. وقتی یک کلمه یا عبارت داخل یک آهنگ یا بازی موسیقایی چند بار تکرار میشود، کودک فرصت بیشتری برای شنیدن و استفاده از آن پیدا میکند؛ بدون اینکه تمرین برایش شبیه حفظ کردن لغت باشد.
موسیقی همچنین میتواند چند فعالیت را همزمان وارد کلاس کند: شنیدن، صحبت کردن، حرکت، تقلید، بازی و نواختن. در نتیجه مربی میتواند یک واژه ساده را به یک تجربه تبدیل کند.
بلز چطور وارد کلاس زبان میشود؟
بلز یکی از ابزارهای ساده و جذاب برای این نوع فعالیت است، چون کودک میتواند خیلی سریع با آن صدا تولید کند و میان رنگ، صدا و کلمه ارتباط برقرار کند. فرض کنید مربی میخواهد رنگها را آموزش دهد. چند بلز با رنگهای مختلف در اختیار کودکان قرار میگیرد:
Red – Yellow – Blue – Green
مربی میگوید:
Play the red bell.
کودک باید بلز قرمز را پیدا کند و آن را بنوازد. حالا یک کلمه جدید فقط شنیده نشده؛ کودک آن را با یک عمل واقعی همراه کرده است.همین بازی را میتوان با اعداد، حیوانات، اعضای بدن، میوهها و حتی عبارتهای ساده انجام داد.
آموزش اعداد با ریتم
برای یاد دادن اعداد لازم نیست همیشه از کارتهای آموزشی استفاده کرد. مربی میتواند برای هر عدد یک ضربه در نظر بگیرد:
One
Two
Three
بعد از چند بار تمرین، مربی عدد را میگوید و کودک تعداد ضربههای درست را اجرا میکند. در مرحله بعد میتوان جای آن را عوض کرد؛ کودک ساز میزند و خودش عدد را به انگلیسی میگوید.
آموزش واژهها با بازی موسیقایی
موسیقی فقط برای آواز خواندن نیست. میتوان یک بازی طراحی کرد که در آن کودک باید با شنیدن یک کلمه، واکنش مشخصی نشان دهد.مثلاً مربی چند تصویر از حیوانات روی زمین میگذارد و یک ریتم ساده اجرا میکند. وقتی میگوید Cat! کودک باید تصویر گربه را پیدا کند و یک ضربه روی ساز بزند. بعد کلمههای دیگری وارد بازی میشوند: Dog – Bird – Cat – Fish.
کلاس تبدیل به یک بازی میشود، اما در طول بازی کودک بارها همان واژهها را میشنود و استفاده میکند.
موسیقی میتواند جملهسازی را هم وارد بازی کند
با بزرگتر شدن کودک میتوان فعالیتها را از کلمه به عبارت و جمله رساند.
مثلاً مربی یک ریتم سهضربی ایجاد میکند:
I – like – apples
کودکان همراه با سه ضربه جمله را تکرار میکنند. سپس فقط یک بخش تغییر میکند:
I like bananas.
I like music.
I like cats.
کودک در حال تمرین ساختار جمله است، اما فعالیت برای او همچنان یک بازی ریتمیک باقی میماند.
آواز خواندن چه کمکی میکند؟
آواز باعث میشود کودک یک عبارت را بارها تکرار کند، اما این تکرار در قالب یک فعالیت لذتبخش اتفاق میافتد. عبارتهایی مانند Good morning!، How are you?، I’m happy! و See you! میتوانند در قالب آهنگهای کوتاه و ثابت وارد برنامه کلاس شوند.بعد از مدتی، کودک ممکن است این عبارتها را بدون نیاز به ترجمه یا توضیح طولانی به خاطر بیاورد و در موقعیت مناسب استفاده کند.
حرکت را هم به موسیقی اضافه کنیم
یکی از بهترین ویژگیهای کلاس کودک این است که لازم نیست بچهها مدت زیادی یکجا بنشینند. میتوان زبان را با حرکت ترکیب کرد.
مربی میگوید Clap! و کودکان دست میزنند. با Jump! میپرند، با Turn around! میچرخند و با Sit down! مینشینند.
اگر این دستورها همراه با ریتم و موسیقی اجرا شوند، کودک معنای آنها را فقط از طریق ترجمه یاد نمیگیرد؛ بلکه هر کلمه را با یک حرکت مشخص تجربه میکند.
آیا کودک باید موسیقی بلد باشد؟
نه. هدف این کلاسها آموزش نوازندگی حرفهای نیست. بلز، طبلک، شیکر و دیگر سازهای ساده میتوانند فقط ابزارهایی برای ساختن یک تجربه زبانی باشند.حتی کودکی که برای نخستین بار بلز را در دست میگیرد، میتواند در یک فعالیت ساده شرکت کند. مهمتر از مهارت نوازندگی، مشارکت کودک در بازی و ارتباط گرفتن با زبان است.
آیا این روش برای همه کودکان یکسان است؟
خیر. سن، سطح زبان، علاقه کودک، نوع فعالیت و شیوه تدریس مربی روی تجربه او تأثیر میگذارد. برای یک کودک، آواز جذابترین بخش کلاس است؛ برای دیگری بازی با ساز یا حرکت کردن.به همین دلیل، یک کلاس خوب نباید فقط چند آهنگ را پشت سر هم پخش کند. فعالیتها باید متناسب با سن و هدف آموزشی کودک طراحی شوند.
یک کلاس زبان با موسیقی چه شکلی میتواند باشد؟
کلاس میتواند با یک آهنگ کوتاه شروع شود. بعد مربی چند کلمه جدید را معرفی کند. کودکان با بلز یا سازهای ساده ریتم بگیرند و کلمات را تکرار کنند. سپس یک بازی حرکتی انجام دهند و در پایان همان کلمات را داخل یک آهنگ یا جمله کوتاه دوباره به کار ببرند.
در چنین کلاسی، کودک مدام بین فعالیتهای مختلف حرکت میکند: گوش دادن، تکرار کردن، نواختن، حرکت کردن و گفتن. این تنوع کمک میکند کلاس برای کودک شبیه یک تجربه زنده باشد، نه یک جلسه حفظ کردن لغت.
موسیقی قرار نیست جای کلاس زبان را بگیرد
موسیقی را نباید یک روش جادویی برای یادگیری زبان دانست. موسیقی میتواند یک ابزار آموزشی سرگرمکننده باشد، اما یادگیری زبان به تداوم، تعامل، تمرین و فعالیتهای متنوع نیاز دارد.ارزش اصلی موسیقی در کلاس کودک این است که میتواند زبان را وارد موقعیتهایی کند که کودک در آنها طبیعیتر مشارکت میکند.
یادگیری زبان میتواند از یک بازی شروع شود
شاید برای یک کودک، اولین تجربه انگلیسی نه یک کتاب باشد و نه یک آزمون؛ شاید یک بلز رنگی باشد که با شنیدن کلمه Yellow آن را مینوازد.همین تجربههای کوچک میتوانند زبان را از چیزی که باید حفظ شود، به چیزی تبدیل کنند که کودک با آن بازی میکند، میخواند، حرکت میکند و ارتباط میگیرد. اگر به دنبال کلاسهایی برای آموزش زبان، موسیقی یا فعالیتهای آموزشی کودکان هستید، در زدفان میتوانید کلاسهای مختلف را پیدا کنید و بر اساس سن، علاقه و نیاز کودک، گزینه مناسبتری انتخاب کنید.